บูรณาการงานต.ม.(ซะที!!)

พีร์ พงศ์พิพัฒนพันธุ์ : piralv@yahoo.com

ผมเชื่อว่าหลายคนคงเห็นเช่นนี้ว่า สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองหรือต.ม.เป็นเสมือนด่านแรกของประเทศ และเป็นเหมือนกันทุกประเทศ  คือนักท่องเที่ยวหรือผู้มาติดต่อธุรกิจจะต้องผ่านเป็นด่านแรกเมื่อลงจากเครื่องบินหรือยานพาหนะอื่น

                จากปรากฏการณ์ด้านการท่องเที่ยว และปรากฏการณ์แรงงานต่างด้าวในไทย ทำให้ขอบข่ายการทำงานของหน่วยงานแห่งนี้กว้างและขยายออกมากขึ้น นอกเหนือไปจากการประเด็นที่หน่วยงานแห่งนี้จะต้องพิจารณาถึงอย่างมาก คือ ความมั่นคงของประเทศ โดยเหตุที่ปัจจุบันมีแรงงานต่างด้าว และนักท่องเที่ยวเดินทางไปยังเมืองไทยจำนวนมาก การควบคุมเกี่ยวกับต่างด้าวในประเทศ จึงเป็นไปอย่างไม่ทั่วถึงและรัดกุมเพียงพอ

                ผมกลับไปเมืองไทยเที่ยวหลังๆ โดยเฉพาะในช่วง 3 ปีย้อนหลัง ต้องแปลกใจอย่างมาก เพราะแรงงานต่างด้าวในไทยมีอยู่ทุกที่ ทั้งในกรุงเทพและต่างจังหวัด ไม่เหมือนเมื่อก่อนที่ส่วนใหญ่แรงงานจากประเทศเพื่อนบ้านของไทยเหล่านี้เข้ามาทำงานเพียงแค่ในเขตจังหวัดที่อยู่ติดกับชายแดน 

                นอกจากนี้การคมนาคมที่สะดวกรวดเร็ว และง่ายขึ้น ยังเป็นเหตุให้ในขณะนี้ไม่เพียงแต่มีแรงงานจากประเทศเพื่อนบ้านที่อยู่ติดกับไทยเท่านั้น แต่ยังมีแรงงานจากอีกหลายประเทศเข้ามาประกอบธุรกิจทั้งถูกและไม่ถูกกฎหมายจำนวนมาก เช่น จากจีน เกาหลีเหนือ เกาหลีใต้ เวียตนาม ประเทศกลุ่มตะวันออกกลาง แอฟริกาฯลฯ กระทั่งคนจากประเทศตะวันตก หรือฝรั่งก็มีจำนวนมากเช่นเดียว

                สถานการณ์ต่างด้าวในตอนนี้ นับว่าต่างจากเมื่อ 5 ปี 10 ปีที่แล้วอย่างมาก

                อย่างคนต่างด้าวจากประเทศเพื่อนบ้านของไทยเวลานี้ แยกแทบไม่ออกว่าเป็นคนไทยหรือต่างด้าว ผมเชื่อว่า ที่เข้าเมืองผิดกฎหมาย ทั้งโดยการรู้เห็นเป็นใจของนายจ้าง หรือไม่ได้ลงทะเบียนกับกระทรวงแรงงาน ก็มีจำนวนมากเช่นเดียวกัน

                เหตุการณ์ที่น่าเป็นห่วงอย่างมากที่จะเกิดขึ้นคือ ลูกหลานของคนต่างด้าวเหล่านี้จะเอาไปไว้ที่ไหน และจะจัดการอย่างไร ซึ่งเรื่องนี้เกี่ยวโยงไปถึงกฎหมายของไทยเกี่ยวกับระบบและงานต่างด้าวที่สมควรจะนำมาปัดฝุ่นแก้ไขได้แล้ว  ไม่เพียงแต่แค่รอให้สถานการณ์ที่เป็นปัญหาสุกงอม

                ไม่เช่นนั้น ระบบกฎหมายที่รัดรึงและมีบริบทที่แคบจะก่อให้เกิดการปฏิบัติงานแบบ “สองมาตรฐาน” โดยเฉพาะในเรื่องของการให้สัญชาติกับคนต่างด้าว หรือกระทั่งชนกลุ่มน้อยในไทย

                เรื่องย่อมเชื่อมโยงไปถึงสนง.ตม.อย่างไม่สามารถเลี่ยงได้ โดยบทบาทหรืองานรับผิดชอบที่จะต้องเพิ่มมากขึ้น ในขณะที่ต่างด้าวที่เข้าเมืองไทยก็มีจำนวนมากขึ้น ตามลักษณะโลกที่แคบลงจากระบบการคมนาคม และการสื่อสาร

                ในอเมริกา ภายหลังเหตุการณ์มหาวิปโยคของอเมริกัน 9 / 11  หรือ 11 กันยายนปี 2001 รัฐบาลจอร์จ ดับเบิลยู บุชและสภาคองเกรส ในขณะนั้นได้อนุมัติกฎหมายจัดตั้งหน่วยใหม่ ขึ้นมาดูแลงานเกี่ยวกับความมั่นคงของประเทศโดยรวม โดยเน้นไปที่ระบบงานต่างด้าวในประเทศ และงานความมั่นคงด้านชายแดนที่อยู่ติดกับอเมริกา ตั้งชื่อหน่วยใหม่ว่า Department of Homeland Security – DHS หรือกระทรวงความมั่นคงภายใน

                DHS เป็นหน่วยงานที่รวบงานของสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง งานชายแดน งานด้านสัญชาติ และงานปราบปรามด้วยกัน ปัจจุบัน จัดเป็นกระทรวงที่ใหญ่เป็นอันดับ 3 ในบรรดากระทรวงทั้งหมดของอเมริกา มีเจ้าหน้าที่ทำงานมากกว่า 200,000 คน  

ก่อนหน้านี้ DHS รู้จักกันดีในบรรดา “กะเหรี่ยงชน”ที่อเมริกาว่า อิมมิเกรชั่น

กระทรวงใหม่แห่งนี้ ในตอนก่อตั้งได้นายทอม ริดจ์ อดีตผู้ว่าการรัฐเพนซิลเวเนีย เป็นรัฐมนตรีว่าการ ปัจจุบัน รัฐบาลบารัก โอบามา มีนางเจเน็ต นาโปลิตาโน เป็นรัฐมนตรีว่าการ นับเป็นกระทรวงสำคัญมากติดอันดับหนึ่งในห้าของอเมริกาเวลานี้

DHS แปรมาจากหน่วยงานเดิม INS หรือ Immigration and Naturalization Services เนื่องจากสถานการณ์ต่างด้าวและสถานการณ์ที่เกี่ยวเนื่องกับชนต่างด้าวมีความสำคัญมากขึ้นต่อความเป็นอยู่ของอเมริกัน ถึงขณะนี้แม้กระทั่งการออกกฎหมายหลายฉบับเวลานี้ อย่างเช่น กฎหมายประกันสุขภาพ หรือกฎหมายเกี่ยวกับสวัสดิการของคนอเมริกัน  ได้รับการคัดค้านอย่างหนักหน่วง ทั้งข้างในและข้างนอกสภา สมาชิกสภาคองเกรสและคนอเมริกันเกรงว่า คนต่างด้าวจะได้ประโยชน์จากกฎหมายใหม่ด้วย เสมือนการฉกผลประโยชน์ของคนอเมริกันไป ทำให้เกิดกระแสที่รุนแรงในการต่อต้านต่างด้าวที่เข้าเมืองอย่างผิดกฎหมายในอเมริกาขณะนี้

มองกลับไปที่เมืองไทย วันนี้(                28 ก.ย.) แม้ว่า จะเป็นวันแรกที่สำนักงานตม.ย้ายจากสำนักงานเดิม ที่ซอยสวนพลู ไปอยู่ที่ถนนแจ้งวัฒนะก็ตาม แต่ระบบการทำงานของสำนักงานตม. ซึ่งขึ้นกับสำนักงานตำรวจแห่งชาติยังคงเหมือนเดิม

ในขณะที่เวลานี้ไม่มีใคร หรือหน่วยงานใดสามารถประเมินได้ว่า เวลานี้มีต่างด้าวจำนวนเท่าใดอาศัยอยู่ในแผ่นดินไทย ทั้งถูกและผิดกฎหมาย ซึ่งจะกระเทือนถึงระบบความมั่นคงและระบบสวัสดิการของคนไทยในอนาคต หากยังไม่เตรียมรับมือในขณะนี้

                ดูไปแล้ว ภาพแรงงานเม็กซิกัน ทะลักผ่านพรมแดนอเมริกาทางด้านใต้ ไม่แตกต่างจากภาพแรงงานพม่า แรงงานเขมรทะลักผ่านจังหวัดของไทยที่มีพรมแดนติดกับประเทศเพื่อนบ้าน ทั้งเป็นบ่อเกิดของอาชญากรรม และปัญหายาเสพติดคล้ายๆกัน

                พรมแดนอเมริกากับเม็กซิโก โดยเฉพาะทางฝั่งเม็กซิโก นับว่าสาหัสมาก เกิดระบบมาเฟีย ทั้งการค้ายาเสพติดและลักลอบส่งแรงงานเถื่อนเข้าอเมริกา เป็นปัญหาระดับสามารถเขย่ารัฐบาลที่กรุงเม็กซิโกซิตี้ได้ บางครั้งเกิดมีการสังหารคนในรัฐบาลก็มี ซึ่งยังเป็นปัญหามาจนถึงทุกวันนี้  รัฐบาลเม็กซิโก ยังปราบมาเฟียเหล่านี้ให้หมดไปไม่ได้ เหมือนมีหน่อมีแขนงแตกออกมาไม่สิ้นสุด

                มองกลับไปยังเมืองไทย กลับปรากฏว่า ยังไม่มีคนที่เกี่ยวข้อง ข้าราชการ นักการเมือง ที่คิดและทำในเชิงบูรณาการเกี่ยวกับระบบงานต่างด้าว

                ที่จะให้ฝากความหวังไว้กับสำนักงานตม.ดูเหมือน เป็นเรื่องหนักเกินกำลัง  ที่หน่วยงานแห่งนี้จะรับผิดชอบได้อย่างละเอียดละออ นอกเหนือไปจากงานนั่งตรวจพาสปอร์ต วีซ่า ตามพอร์ต หรือตามด่านต่างๆ และงานจับกุมผู้กระทำผิดกฎหมายเข้าเมืองแล้ว

                ในเมื่อระบบงานต่างด้าวของไทยยังกระจัดกระจาย ไม่เป็นที่เป็นทาง ทั้งยังมีงานของกระทรวงมหาดไทยอีกส่วนหนึ่งแยกต่างหากออกไปที่เกี่ยวข้องกับงานด้านสัญชาติ

                ต้องยอมรับว่าเวลานี้งานต่างด้าว ต่างจากเมื่อก่อนอย่างมาก แต่ละชั่วโมง แต่ละวันมีคนต่างด้าวเดินทางเข้าออกประเทศจำนวนมาก การกระทำผิดในเรื่องต่างๆมีความซับซ้อนมากขึ้น

                ที่อเมริกา เมื่อปีที่แล้ว(2008) รัฐบาลและสภาคองเกรส ได้ออกกฎหมายเพิ่มบทลงโทษต่อนายจ้างที่จ้างแรงงานเถื่อน ถึงขนาดปิดกิจการ หรือยึดใบอนุญาตประกอบกิจการ

ที่เมืองไทย ยังไม่มีการพูดถึงการปฏิรูปหน่วยงานตรวจคนเข้าเมือง โดยผ่านระบบกฎหมายและเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานของเจ้าหน้าที่ โดยเฉพาะประเด็นการประพฤติทุจริตในหน้าที่เสียเองของเจ้าหน้าที่

หากไม่เช่นนั้น ประเด็นปัญหาต่างด้าวจะยิ่งมีแต่สร้างความยุ่งยากและสลับซับซ้อนมากขึ้น

ไม่คิดแก้ไขเสียแต่วันนี้…วันหน้าสถานการณ์ย่อมหนักกว่าแน่

 หมายเหตุ : บทความชิ้นนี้เขียนลงสยามรัฐฉบับวันที่ 28 ก.ย.2552

Advertisements
  1. ใส่ความเห็น

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

%d bloggers like this: